Lê Thị Thu Hằng
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao
Tình nghĩa một nhà – Hơn 6,5 triệu nhịp đập hướng về quê hương
“Tổ quốc và Chính phủ luôn nhớ thương đồng bào, như bố mẹ nhớ đến các con đi vắng. Đó là nhân tâm thiên lý, đó là tình nghĩa một nhà.”
Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trải qua quá trình hình thành và phát triển, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài chưa bao giờ là những mảnh ghép rời rạc nơi xứ người. Dù ở bất kỳ phương trời nào, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mãi mãi là một bộ phận không tách rời, là một nguồn lực của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Lời căn dặn mộc mạc mà chứa chan tình thương của Bác Hồ năm xưa chính là sợi dây tinh thần bền chặt nhất, nối liền trái tim của hàng triệu người con xa xứ với cội nguồn đất mẹ.
Trong những năm qua, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã có bước phát triển vượt bậc cả về lượng và chất. Đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và lao động có trình độ cao ngày càng tăng, nhiều người đã khẳng định được uy tín, vị thế vững chắc trong xã hội sở tại và tham gia sâu vào các mạng lưới khoa học, công nghệ, kinh tế toàn cầu. Không chỉ thành công trong sự nghiệp cá nhân, bà con còn luôn đau đáu hướng về quê hương, bền bỉ gìn giữ tiếng Việt, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và tích cực làm cầu nối hữu nghị giữa Việt Nam với thế giới. Những tình cảm chân thành, những dòng vốn đầu tư, những tri thức quý báu và các hoạt động thiện nguyện thắm tình đồng bào gửi về trong nước đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Mỗi người Việt Nam ở xa xứ có thể mang một hoàn cảnh, một hành trình riêng, nhưng tất cả đều tìm thấy điểm chung ở lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng thấy đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc. Chính tiềm năng to lớn và tâm huyết cháy bỏng ấy của cộng đồng là tài sản vô giá mà Đảng và Nhà nước ta luôn trân trọng, nâng niu và mong muốn khơi dậy mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.
Nghị quyết 23: Dấu mốc chiến lược nâng tầm tư duy công tác kiều bào
“Trong giai đoạn mới, công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn trong hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển của đất nước.”
Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về tri thức, công nghệ và nhân lực ngày càng gay gắt, việc phát huy sức mạnh tổng hợp quốc gia, kết hợp nội lực với ngoại lực có ý nghĩa quan trọng đối với 2 mục tiêu 100 năm phát triển đất nước. Với hơn 6,5 triệu người sinh sống tại nước ngoài, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài sở hữu nguồn tri thức, kinh nghiệm, tiềm lực kinh tế và mạng lưới quốc tế quý báu.
Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác kiều bào: đổi mới tư duy và đột phá trong hành động. Từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực. Kiều bào không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là chủ thể tham gia, đối tác đồng hành và nguồn lực chiến lược của đất nước. Để hiện thực hóa chủ trương này, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo môi trường thuận lợi để bà con gắn bó, hợp tác, đầu tư lâu dài tại quê hương.
Quan trọng hơn, cần đổi mới phương thức kết nối để tiềm năng của kiều bào được chuyển hóa thành hiệu quả thực chất. Các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cần chủ động xác định nhu cầu, xây dựng những đề bài hợp tác cụ thể, từ đó kết nối đúng chuyên gia, đúng nguồn lực, đúng lĩnh vực. Cơ sở dữ liệu và Bản đồ nguồn lực kiều bào sẽ góp phần thúc đẩy quá trình này, nhất là trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Phương thức đóng góp cũng cần linh hoạt, tạo điều kiện để chuyên gia, trí thức và doanh nhân kiều bào tham gia tư vấn chính sách, nghiên cứu, giảng dạy, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và kết nối đầu tư, kể cả từ xa. Mục tiêu lâu dài là xây dựng hệ sinh thái kết nối bền vững giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu trong nước. Qua đó, tinh thần đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực của Nghị quyết 23 sẽ được cụ thể hóa bằng những mạng lưới hợp tác, sáng kiến và dự án thiết thực, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.
Hội nghị toàn thế giới lần thứ 5: Diễn đàn nâng tầm sức mạnh tổng hợp quốc gia
Nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về phát huy sức mạnh tổng hợp quốc gia, kết hợp chặt chẽ nội lực với ngoại lực, Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ 5 dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026 tại Hà Nội, với chủ đề “Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Đặc biệt, trong bối cảnh Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã xác định cộng đồng kiều bào là một nguồn lực chiến lược quan trọng, Hội nghị mang ý nghĩa thiết thực trong việc đưa những định hướng này vào cuộc sống, mở rộng không gian đóng góp của đồng bào và tăng cường sự gắn kết giữa cộng đồng người Việt Nam trên toàn thế giới với quê hương, đất nước.
Tiếp nối thành công của bốn kỳ Hội nghị trước, Hội nghị lần thứ 5 không chỉ là dịp để kiều bào gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ tâm tư, nguyện vọng và lắng nghe những định hướng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, mà còn là diễn đàn tập hợp trí tuệ, kinh nghiệm và sáng kiến của cộng đồng ở tầm chiến lược. Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu và hoạt động kết nối trực tiếp giữa kiều bào với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, Hội nghị hướng tới thúc đẩy sự tham gia thực chất của người Việt Nam ở nước ngoài vào các mục tiêu phát triển quốc gia, nhất là trong những lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai đất nước như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư và mở rộng thị trường quốc tế.
Một ý nghĩa quan trọng khác của Hội nghị là tạo dựng những cơ chế kết nối lâu dài, để các mối quan hệ, ý tưởng và đề xuất hợp tác không dừng lại ở khuôn khổ sự kiện mà tiếp tục được vun đắp, phát triển sau Hội nghị. Việc hình thành các mạng lưới chuyên gia, trí thức, doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài; xây dựng danh mục sáng kiến, dự án hợp tác với các cơ quan và đối tác trong nước; đề xuất hoàn thiện chính sách và xác định đầu mối phối hợp triển khai sẽ góp phần từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối kiều bào trên toàn cầu. Qua đó, trí tuệ, kinh nghiệm, nguồn lực kinh tế và mạng lưới quan hệ quốc tế của cộng đồng được phát huy hiệu quả hơn, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hiệu quả của Hội nghị sẽ được thể hiện qua những kết quả cụ thể và khả năng tiếp nối lâu dài: từ Chương trình hành động chung, các khuyến nghị chính sách và mạng lưới kết nối được hình thành, đến danh mục sáng kiến, dự án hợp tác có khả năng triển khai và cơ chế phối hợp, theo dõi sau Hội nghị. Quan trọng hơn, Hội nghị góp phần củng cố niềm tin, khơi dậy lòng yêu nước và khát vọng cống hiến, để mỗi người Việt Nam ở nước ngoài nhận thấy rõ hơn vai trò, cơ hội và điều kiện tham gia vào sự phát triển của quê hương. Khi sự quan tâm của Đảng, Nhà nước được cụ thể hóa bằng những cơ chế thuận lợi, và tâm huyết của kiều bào được kết nối với nhu cầu phát triển của đất nước, sức mạnh của cộng đồng sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực thiết thực, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Đồng lòng viết tiếp hành trình phồn vinh của dân tộc
“Đất nước luôn hoan nghênh và trân trọng mọi đóng góp, kể cả trực tiếp hay từ xa của bà con. Cùng chung tay, góp sức xây dựng quê hương chính là tinh thần của ‘tình dân tộc - nghĩa đồng bào.”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Trong kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn để hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trên hành trình ấy, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc chính là nền tảng quan trọng, được bồi đắp từ sự chung sức, đồng lòng của đồng bào trong nước và hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài. Dù sống ở đâu, mỗi người Việt Nam đều có thể góp một phần tâm huyết, trí tuệ và nguồn lực của mình vào sự phát triển chung của quê hương.
Để những tình cảm và mong muốn đóng góp ấy trở thành hành động thiết thực, công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần tiếp tục được đổi mới với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Các cơ quan chức năng cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, gần gũi, lắng nghe và đồng hành cùng bà con; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, kết nối hợp tác và đóng góp cho đất nước trên nhiều lĩnh vực.
Sự gắn bó với quê hương còn được nuôi dưỡng từ những điều bình dị: tiếng Việt được gìn giữ, văn hóa dân tộc được trao truyền, tri thức được sẻ chia và những nhịp cầu hợp tác được nối dài. Mỗi đóng góp, dù lớn hay nhỏ, đều đáng trân trọng khi xuất phát từ tình yêu đất nước và mong muốn Việt Nam ngày càng phát triển.
Với tinh thần của Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới, chúng ta tin tưởng rằng, khi tình cảm được vun đắp bằng sự thấu hiểu, niềm tin được củng cố bằng những hành động thiết thực và nguồn lực trong ngoài nước được kết nối hiệu quả, đồng bào ta ở khắp năm châu sẽ tiếp tục sát cánh cùng quê hương. Bởi hành trình phồn vinh của dân tộc là hành trình chung của con Hồng, cháu Lạc – nơi mỗi tấm lòng, mỗi đóng góp đều góp phần viết nên tương lai hòa bình, thịnh vượng và hạnh phúc của đất nước./.
