I. THÔNG BÁO
Thông báo về Diễn đàn ASEAN - Australia lần thứ 32
Diễn đàn ASEAN – Australia lần thứ 32, Đối thoại thường niên cấp Thứ trưởng, sẽ diễn ra vào ngày 18/5/2020 bằng hình thức họp trực tuyến. Nội dung cuộc họp sẽ tập trung trao đổi về tình hình ứng phó với dịch bệnh Covid-19, cũng như kiểm điểm, trao đổi về định hướng quan hệ ASEAN - Australia và các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam là trưởng đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn.
II/ TRẢ LỜI CÂU HỎI
1. Zing: Đại diện doanh nghiệp Hàn Quốc trong cuộc đối thoại với thủ tướng hôm 9/5 có đề xuất về việc sớm nối lại đường bay với Hàn Quốc. Xin cho hỏi đã có kế hoạch, thời điểm về việc mở đường bay với Hàn Quốc hay các nước chưa?
Nhằm phòng chống, ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh Covid-19, cũng như nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, Việt Nam đã có một số điều chỉnh trong chính sách xuất nhập cảnh.
Việt Nam đánh giá cao sự thông hiểu và mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ của cộng đồng quốc tế trong việc triển khai các biện pháp này. Việt Nam sẽ theo dõi sát tình hình dịch bệnh ở Việt Nam cũng như trên thế giới và đưa ra những điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế.
2. Zing: Xin bình luận về việc hãng vệ tinh ISI công bố hình ảnh ở Đảo Chữ Thập cho thấy xuất hiện máy bay do thám KJ-500 & KQ-200 của Trung Quốc. Xin Người Phát ngôn bình luận thêm về việc này?
Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo này mà không có sự cho phép của Việt Nam đều vô giá trị.
Trong bối cảnh khu vực và quốc tế hiện nay, Việt Nam đề nghị các bên không có hành động làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông.
3. Zing: Phản ứng của Việt Nam về việc Lào sắp xây dựng thêm đập thủy điện Sanakham trên dòng chính sông Mekong trong năm nay?
Là quốc gia ở hạ du, Việt Nam rất quan tâm đến các tác động xuyên biên giới và lũy tích của các công trình thủy điện trên dòng chính của sông Mekong.
Chúng tôi đã nhiều lần nói rõ, các quốc gia có lợi ích chính đáng trong sử dụng tài nguyên nước sông Mekong để phát triển, đồng thời có trách nhiệm chung trong việc sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong. Việc phát triển các công trình thủy điện trên dòng chính sông Mekong cần đảm bảo không gây tác động tiêu cực, bao gồm các tác động xuyên biên giới, đến môi trường, đời sống kinh tế - xã hội của các nước ven sông, nhất là các nước hạ nguồn, theo đúng thông lệ quốc tế và các quy định của Ủy hội sông Mekong quốc tế. Việt Nam mong muốn và sẵn sàng chung tay cùng các nước ven sông tăng cường hợp tác nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả và bền vững nguồn nước sông Mekong, vừa đảm bảo hài hòa lợi ích của các nước ven sông, vừa không có tác động tiêu cực đến đời sống của người dân sinh sống trong khu vực.
4. Reuters: Đề nghị cho biết các biện pháp của Việt Nam nhằm thu hút đầu tư nước ngoài sau dịch Covid-19, nhất là những nhà đầu tư đang muốn rút lui khỏi Trung Quốc?
Mặc dù dịch Covid-19 bùng phát, diễn biến phức tạp ở nhiều nước trên thế giới và khu vực, nhưng với việc thực hiện quyết liệt các biện pháp hiệu quả trong phòng, chống dịch, thì cho đến nay Việt Nam cơ bản đã kiểm soát và đẩy lùi dịch bệnh. Đây là một cơ sở rất quan trọng để củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước đối với Việt Nam.
Bên cạnh phòng chống dịch hiệu quả, Chính phủ Việt Nam nhất quán chủ trương đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội để củng cố nền tảng, nâng cao sức kháng chịu và thích ứng của nền kinh tế. Theo tinh thần đó, Việt Nam đã và đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách, biện pháp nhằm phục hồi kinh tế trong và sau khủng hoảng Covid-19 như sau: Thứ nhất, bảo đảm duy trì chuỗi cung ứng, giao thương hàng hóa, dịch vụ trong nước cũng như giữa Việt Nam với bên ngoài; Thứ hai, tiếp tục đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cắt giảm thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp, phát triển cơ sở hạ tầng, logistics…; Thứ ba, tích cực triển khai các hiệp định thương mại tự do (FTA) với các đối tác; Thứ tư, hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn do dịch Covid-19 gây ra để tiếp tục triển khai các dự án đầu tư tại Việt Nam, trong đó có việc tạo điều kiện cho chuyên gia, lao động trình độ cao vào Việt Nam làm việc nhưng vẫn đảm bảo công tác phòng, chống dịch.
5. Reuters: Chính phủ Việt Nam có lạc quan về khả năng chữa khỏi cho bệnh nhân phi công người Anh hay không??
Với tinh thần nhân đạo, trong thời gian vừa qua, Việt Nam đã tập trung, nỗ lực điều trị các bệnh nhân nước ngoài, đa số trong số họ đã được điều trị khỏi bệnh và nhiều người đã trở về nước.
Riêng đối với trường hợp phi công người Anh, do có bệnh lý nền nên có những chuyển biến xấu. Tuy nhiên chúng tôi tin tưởng rằng với nỗ lực cao nhất, các cơ quan y tế Việt Nam, các chuyên gia và bác sỹ giỏi nhất của Việt Nam sẽ tập trung điều trị và cứu chữa cho bệnh nhân người Anh này. Chúng tôi mong muốn bệnh nhân người Anh có thể sớm hồi phục được sức khỏe và trở lại cuộc sống bình thường.
6. Tri Thức Trẻ: Vừa qua một số hãng truyền thông có đề cập đến mạng lưới kinh tế thịnh vượng, xin Người Phát ngôn cho biết quan điểm về vấn đề này? Xin Người Phát ngôn cho biết Việt Nam và Hoa Kỳ có trao đổi về hợp tác kinh tế sau đại dịch Covid-19 hay không?
Trong bối cảnh dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp trên phạm vi toàn thế giới, gây ra những tác động tiêu cực nặng nề cho hầu hết tất cả các quốc gia, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, với mong muốn chung tay và đóng góp vào nỗ lực chung nhằm đẩy lùi dịch bệnh, Việt Nam đã và đang tích cực hợp tác với các nước, các tổ chức khu vực, nhất là ASEAN, các tổ chức của Liên hợp quốc; tham gia nhiều cơ chế trao đổi với các hình thức và ở nhiều cấp khác nhau như Hội nghị quốc tế và khu vực, điện đàm song phương hoặc nhiều bên của Lãnh đạo cấp cao, cấp Bộ trưởng, Thứ trưởng…
Trên tinh thần đó, vừa qua, Việt Nam đã cùng Ấn Độ, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Niu Di-lân, Ốt-xtrây-li-a tiến hành điện đàm không chính thức, trong đó, Việt Nam cùng các nước tập trung cập nhật tình hình dịch bệnh trong nước, tại khu vực và trên thế giới; chia sẻ kinh nghiệm và biện pháp phòng chống dịch bệnh cũng như các hình thức hợp tác hiệu quả trong công tác bảo hộ công dân, cung ứng trang thiết bị y tế, phối hợp trong các hình thức viện trợ nhân đạo, duy trì giao thông và giao thương cũng như việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho mở cửa và hồi phục nền kinh tế hậu Covid-19.
Việt Nam tin rằng thông qua các cơ chế hợp tác, trao đổi, điện đàm với tinh thần xây dựng và có trách nhiệm, các quốc gia và cộng đồng thế giới sẽ cùng nhau sớm kiểm soát, đẩy lùi dịch bệnh đồng thời từng bước khôi phục phát triển kinh tế - xã hội.
7. Vietnamnet: Xin cho biết về tình hình người Việt tại Nga giữa dịch bệnh Covid-19? Có người Việt tại Nga nhiễm bệnh không, và nếu có thì cơ quan đại diện Việt Nam đã hỗ trợ công dân như thế nào?
Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp trên toàn thế giới, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Ngoại giao, các cơ quan đại diện ngoại Việt Nam ở nước ngoài đã giành ưu tiên cao nhất cho công tác bảo hộ công dân: thường xuyên giữ liên hệ và nắm thông tin từ cộng đồng người Việt Nam và cơ quan chức năng sở tại, cập nhật tình hình sức khỏe, giải đáp những thắc mắc của người Việt Nam về những điều chỉnh trong chính sách xuất nhập cảnh của sở tại cũng như tại Việt Nam. những biện pháp phòng chống dịch bệnh. Đối với những trường hợp công dân Việt Nam được xác định nhiễm bệnh, các cơ quan đại diện Việt Nam chủ động liên hệ với các cơ quan chức năng sở tại yêu cầu tạo điều kiện chăm sóc y tế tích cực, đồng thời, phối hợp với cộng đồng có hình thức thăm hỏi, động viên, hỗ trợ phù hợp.
Bên cạnh đó, do sự khác biệt về quy định và thực tiễn xét nghiệm, điều trị giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ, cũng như là có một số quy định của Điều lệ Y tế Quốc tế, trong nhiều trường hợp, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không được các cơ quan y tế của sở tại thông báo về các ca nhiễm bệnh, mà các cơ quan y tế sở tại trao đổi thông tin qua kênh chuyên môn với cơ quan y tế của Việt Nam như quy định tại Điều lệ Y tế Quốc tế.
Liên quan đến tình hình tại Nga, Bộ Ngoại giao đã chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam tại Nga nắm thông tin, có các biện pháp hỗ trợ cần thiết, kịp thời đối với công dân, yêu cầu các cơ quan chức năng sở tại liên quan đảm bảo các điều kiện theo dõi, giám sát và chăm sóc sức khỏe cho người Việt Nam.
8. AFP: Một số báo chí của Pháp đưa tin Việt Nam sẽ chuyển hàng trăm triệu khẩu trang từ Việt Nam sang Pháp từ giờ tới cuối năm. Vậy con số hàng trăm triệu này có đúng không, nếu đúng thì số khẩu trang này là khẩu trang y tế hay khẩu trang vải, con số của từng loại khẩu trang là bao nhiêu, trong số này là bao nhiêu là hợp đồng thương mại, bao nhiêu là tặng cho phía Pháp?
Nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết hữu nghị gắn bó giữa hai nước, Chính phủ Việt Nam đã viện trợ cho Pháp 110 nghìn khẩu trang đại chúng để hỗ trợ nhân dân Pháp trong phòng chống dịch bệnh Covid-19.
Bên cạnh đó, các hiệp hội, tổ chức, doanh nghiệp, địa phương trong nước cũng đã ủng hộ khoảng 265 nghìn khẩu trang các loại cùng một số bộ quần áo bảo hộ, kính bảo hộ và găng tay. Trong số này, theo tôi được biết có khoảng 190.000 khẩu trang y tế và khoảng 75.000 khẩu trang đại chúng, tất cả số khẩu trang này là khẩu trang viện trợ và tặng.
9. VnExpress: Xin Người Phát ngôn cho biết biện pháp bảo hộ của Việt Nam đối với các thủy thủ trên các tàu viễn dương ở nước ngoài, vì VnExpress có nhận được thư của một thủy thủ đang làm việc trên một tàu của Hà Lan đang ở ngoài khơi Panama?
Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên toàn thế giới, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã nhiều lần đưa ra khuyến cáo, cũng như thông báo công khai đối với công dân Việt Nam đang học tập, sinh sống, làm việc ở nước ngoài, trong trường hợp cần trợ giúp, có thể thông báo và liên hệ với các đường dây nóng bảo hộ công dân của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cũng như đường dây nóng Bảo hộ Công dân của Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao.
Cho đến nay, chúng tôi đã trao đổi với Cục Lãnh sự thì chưa có thông tin nào của thủy thủ làm việc trên tàu nước ngoài yêu cầu trợ giúp.
10. VnExpress: Hợp tác giữa Việt Nam và Nhật như thế nào trong việc xử lý việc một người Việt bị sát hại ở Nhật?
Về trường hợp thực tập sinh bị sát hại tại Nhật Bản, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, ngày 12/05, sở cảnh sát Toyama Chuo thông báo đã tiến hành bắt giữ một người Việt Nam (sinh năm 1999, nguyên quán Hải Phòng, đang làm việc tại công ty Takeda Shoji, tỉnh Toyama) tình nghi liên quan tới vụ việc một công dân quê quán Hà Tĩnh bị sát hại. Cảnh sát địa phương hiện đang tiếp tục điều tra, thu thập chứng cứ liên quan tới vụ án.
Trước đó, ngày 23/04/2020, ngay sau khi nhận được công văn của Sở Ngoại vụ tỉnh Hà Tĩnh đề nghị giúp đỡ tìm kiếm công dân bị mất tích tại Nhật Bản, Bộ Ngoại giao đã chỉ đạo Đại sứ quán liên hệ với cảnh sát địa phương để xác minh, tìm kiếm công dân. Đến ngày 07/05, sở cảnh sát Toyama Chuo cho biết phát hiện thi thể công dân Việt Nam ở khu vực gần ký túc xá của nạn nhân.
Bộ Ngoại giao đã chỉ đạo Cục Lãnh sự phối hợp với các cơ quan liên quan giải quyết các quyền lợi của người lao động theo quy định, hướng dẫn, hỗ trợ gia đình nạn nhân thủ tục giải quyết hậu sự; Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đang phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan và các hội đoàn người Việt Nam tại địa bàn để sớm hoàn tất các thủ tục tang lễ và đưa tro cốt nạn nhân về nước theo nguyện vọng của gia đình; đồng thời sẽ tiếp tục theo sát quá trình điều tra vụ án, thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân cần thiết để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
11. Phoenix Tv: Trong thời gian qua, có phản ánh tại một số địa phương của Việt Nam, người nước ngoài, đặc biệt là người Trung Quốc, có một số tỏ ra lo ngại và cái vấn đề này khá được quan tâm trên một số diễn đàn ở Trung Quốc, lo lắng đây có phải một cuộc bài xích người Trung Quốc tại Việt Nam nữa không, và có một số doanh nghiệp Trung Quốc ở Việt Nam cũng tỏ ra rất bất an. Vậy phía Việt Nam nhìn nhận vấn đề này như thế nào? Câu hỏi thứ hai là làm sao để đảm bảo sự an toàn cho người nước ngoài sinh sống tại Việt Nam?
Lập trường nhất quán của Chính phủ Việt Nam là Chính Phủ, cũng như các bộ, ngành địa phương của Việt Nam đảm bảo các điều kiện lao động, làm việc, an ninh, an toàn, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động nước ngoài cũng như doanh nghiệp nước ngoài đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
12. Thông Tấn Xã Việt Nam: Đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước báo cáo của một công ty An ninh mạng Trung Quốc cho rằng nhóm hacker được Chính phủ Việt Nam hỗ trợ đã tấn công một số cơ quan chính phủ Trung Quốc và tỉnh Vũ Hán để đánh cắp thông tin mật về y tế?
Đây là những thông tin không có cơ sở. Việt Nam nghiêm cấm các hành vi tấn công mạng nhằm vào các tổ chức, cá nhân dưới bất cứ hình thức nào. Các hành vi tấn công, đe dọa an ninh mạng cần phải bị lên án và trừng trị nghiêm khắc theo quy định của pháp luật. Năm 2018, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật An ninh mạng và hiện đang hoàn thiện các văn bản pháp quy để thực thi luật, ngăn chặn các hành vi tấn công mạng.
Việt Nam sẵn sàng hợp tác với cộng đồng quốc tế trong đấu tranh phòng và chống các hành vi tấn công mạng dưới mọi hình thức.
13. Thông Tấn Xã Việt Nam: Xin cho biết phản ứng của Việt Nam trước tin đồn Việt Nam mong muốn duy trì chủ tịch luân phiên ASEAN thêm một năm nữa, để bù đắp lại thời gian bị tê liệt vì dịch Covid-19?
Hiện Việt Nam đang tập trung làm tốt vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020. Thời gian qua, dù có những khó khăn do diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, nhưng Việt Nam đã và đang phát huy tốt vai trò Chủ tịch trong việc thúc đẩy đoàn kết, chủ động thích ứng của ASEAN trước dịch bệnh, tiếp tục duy trì đà hợp tác, triển khai hiệu quả các ưu tiên trong năm Chủ tịch 2020.
Trong ASEAN hiện nay chưa có ý kiến nào đề nghị kéo dài nhiệm kỳ Chủ tịch của Việt Nam.
14. Thông Tấn Xã Việt Nam: Tình hình dịch bệnh tại Việt Nam đã có những dấu hiệu tích cực, xin cho biết thời điểm tổ chức Hội nghị Cấp cao lần thứ 36?
Ngày 19/3/2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có thư gửi Lãnh đạo các nước ASEAN và Niu Di-lân đề nghị điều chỉnh thời điểm tổ chức Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 và Hội nghị các nhà Lãnh đạo ASEAN với Niu Di-lân tới cuối tháng 6/2020 do cái diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 trong khu vực và trên thế giới.
Việt Nam vẫn đang tích cực tham vấn với các quốc gia liên quan về thời điểm tổ chức các Hội nghị này. Thông tin cụ thể về địa điểm sẽ được thông báo sau khi các bên đã thống nhất.
15. Thanh Niên: Liên quan đến vụ việc tàu ngư dân Việt Nam bị đâm chìm trong khu vực EEZ của Indonesia và có 4 ngư dân mất tích? Xin cập nhật về lý do chìm của tàu này, công tác tìm kiếm, cứu hộ và công tác bảo hộ công dân đối với các công dân bị bắt?
Liên quan đến vụ tàu cá của ngư dân Việt Nam, theo thông tin từ các cơ quan chức năng Việt Nam, ngày 20/04/2020, tàu giám sát hải sản của Indonesia đã bắt giữ 02 tàu cá và 14 ngư dân trong vùng biển của Indonesia. Trong quá trình truy đuổi, 01 tàu cá của Việt Nam đã bị chìm và 04 ngư dân mất tích.
Sau khi nhận được thông tin, Bộ Ngoại giao đã giao thiệp và có công hàm gửi Đại sứ quán Indonesia tại Việt Nam đề nghị các cơ quan chức năng Indonesia tích cực tìm kiếm cứu nạn các nạn nhân bị mất tích, đối xử nhân đạo đối với các ngư dân trên các tàu bị bắt giữ, điều tra làm rõ vụ việc, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây ra vụ chìm tàu dẫn đến thiệt hại về người và tài sản của ngư dân Việt Nam; đề nghị phía Indonesia cẩn trọng, kiềm chế, xử lý các vụ việc tàu cá, ngư dân trên tinh thần nhân đạo; các lực lượng chức năng hai nước tăng cường hợp tác trong việc chia sẻ thông tin, xử lý các vụ việc phát sinh, phối hợp giải quyết những vấn đề liên quan đến ngư dân, tàu cá của Việt Nam trên tinh thần nhân đạo, phù hợp với luật pháp và thực tiễn quốc tế, quan hệ đối tác chiến lược và cùng là thành viên trong cộng đồng của ASEAN.
Theo chỉ đạo của Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia đã giao thiệp với các cơ quan chức năng sở tại để xác minh thông tin. đồng thời, tiến hành các biện pháp bảo hộ công dân cần thiết. Ngày 05/05/2020, Đại sứ quán đã thăm lãnh sự các ngư dân bị tạm giữ. Đại sứ quán cho biết các ngư dân đều trong sức khỏe và tinh thần ổn định.
Các cơ quan chức năng hai nước hiện vẫn đang tiếp tục trao đổi về vấn đề này. Trong những ngày qua, các cơ quan chức năng Indonesia cũng đã tích cực phối hợp với lực lượng chức năng Việt Nam trong việc tìm kiếm các nạn nhân mất tích. Hiện nay theo chúng tôi được biết đã tìm thấy tàu cá tuy nhiên chưa tìm thấy các ngư dân.
Việt Nam nhất quán chủ trương phát triển, đánh bắt cá theo hướng bền vững, chú trọng bảo tồn, phát huy các nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường và hợp tác quốc tế; đồng thời cũng thường xuyên tuyên truyền, giáo dục ngư dân tôn trọng các quy định của Việt Nam và pháp luật quốc tế, cũng như các cam kết quốc tế có liên quan.
16. Báo Thanh niên: Hiện nay, một số nhà nghiên cứu đối chiếu thông tin từ vệ tinh cho biết rất nhiều tàu dân binh và tàu cá Trung Quốc đang tập trung tại một số đá như Ba Đầu, Én Đất với số lượng hàng trăm tàu. Bộ Ngoại giao có nhận định gì về diễn biến này?
Chúng tôi luôn theo dõi sát các hoạt động trên Biển Đông và cho rằng hoạt động của các nước cần tuân thủ quy định liên quan của luật pháp quốc tế, tôn trọng chủ quyền và quyền lợi hợp pháp của quốc gia ven biển, đóng góp vào hòa bình, an ninh và ổn định tại Biển Đông./.
