Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc xác định phương hướng hợp tác và các quyết sách lớn của ASEAN

Câu hỏi 1 :  Xin Phó Thủ tướng cho biết đóng góp nổi bật của Việt Nam trong quá trình phát triển của ASEAN?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Ngay sau khi trở thành thành viên chính thức của ASEAN từ tháng 7/1995, Việt Nam đã tham gia tích cực, chủ động, có nhiều đóng góp quan trọng trên tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN.

Đóng góp quan trọng đầu tiên là đã góp phần tích cực trong việc thúc đẩy kết nạp các nước Lào, Mi-an-ma và Căm-pu-chia, để hình thành một khối ASEAN thống nhất, quy tụ tất cả 10 quốc gia ở Đông Nam Á.

Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc xác định phương hướng hợp tác và các quyết sách lớn của ASEAN, như xây dựng Tầm nhìn 2020, Tuyên bố Hà Nội về Thu hẹp khoảng cách phát triển, Tuyên bố Bali–II về xây dựng Cộng đồng ASEAN, Chương trình hành động Viên-chăn (VAP) và các Kế hoạch hành động về từng trụ cột của Cộng đồng ASEAN, v.v…

Việt Nam luôn kiên trì bảo vệ các nguyên tắc cơ bản của Hiệp hội, nhất là nguyên tắc không can thiệp và đồng thuận; xử lý khéo léo một số vấn đề phức tạp, nhạy cảm trong khu vực, giúp ASEAN duy trì đoàn kết, hợp tác và hạn chế sức ép và tác động từ bên ngoài. Việt Nam cũng góp phần tích cực cùng các nước ASEAN thúc đẩy và phát huy tác dụng của các cơ chế bảo đảm an ninh khu vực như Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC),  Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), Tuyên bố về Quy tắc Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) để tiến tới Bộ Quy tắc Ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF).

Chỉ 3 năm sau khi trở thành thành viên, Việt Nam đã đảm nhận đăng cai tổ chức Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 6 (Hà Nội, 1998), đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Ủy ban thường trực ASEAN (ASC) giai đoạn 2000-2001 và tổ chức thành công một loạt các Hội nghị cấp Bộ trưởng của ASEAN tại Hà Nội. Đặc biệt, chúng ta đã đóng góp vào việc đề xuất các chương trình thực hiện Sáng kiến Liên kết ASEAN về thu hẹp khoảng cách phát triển

Việt Nam đã cùng các nước ASEAN tiến hành đàm phán và thúc đẩy hợp tác và tự do hoá về thương mại, dịch vụ, đầu tư trong ASEAN với các nước Đối thoại, góp phần nâng cao tiếng nói và vị thế của ASEAN trên thế giới.

Nhân kỷ niệm 40 năm ngày thành lập ASEAN và 12 năm Việt Nam gia nhập ASEAN, tôi muốn nhấn mạnh là Việt Nam đã, đang và sẽ làm hết sức mình để có đóng góp tích cực và quan trọng cho việc xây dựng Cộng đồng ASEAN. Những nỗ lực và đóng góp của chúng ta trong ASEAN đã được bạn bè trong khu vực hoan nghênh và đánh giá rất cao. Ngày nay, Việt Nam đã tạo dựng được cho mình một vai trò và vị trí vững vàng trong ASEAN.
                 
Câu hỏi 2 : Thưa Phó Thủ tướng, tiến trình thành lập Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015 đang dần tăng tốc, vậy Việt Nam đã chuẩn bị như thế nào để đón cơ hội này ?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Việc xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thông qua tại Hội nghị cấp cao ASEAN 9 tại In-đô-nê-xia, tháng 10/2003 và Hội nghị cấp cao ASEAN 12 tại Philippines, tháng 01/2007, đã nhất trí đẩy nhanh 5 năm thời hạn xây dựng, từ 2020 lên 2015. Kế hoạch tổng thể và Lộ trình chiến lược thực hiện AEC hiện đang được gấp rút hoàn chỉnh để ký kết tại Hội nghị cấp cao ASEAN 13 vào tháng 11 tới tại Singapore.

Mục tiêu của AEC là nhằm xây dựng ASEAN thành: i) một cơ sở sản xuất và thị trường chung, có sự lưu chuyển tự do của hàng hoá, dịch vụ, vốn và nhân công có tay nghề giữa các thành viên của cộng đồng; ii) một khu vực kinh tế có tính cạnh tranh cao;  iii) một khu vực phát triển kinh tế đồng đều; và iv) một khu vực hội nhập hoàn toàn vào nền kinh tế toàn cầu. Thực chất, AEC là bước phát triển tiếp theo và cao hơn của các sáng kiến hội nhập và tự do hoá khu vực đã được ASEAN khởi xướng từ năm 1992, gồm: Khu vực mậu dịch tự do (AFTA), Hiệp định khung về Dịch vụ (AFAS), Khu vực đầu tư ASEAN (AIA), Chương trình hợp tác Công nghiệp ASEAN (AICO), Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI), các chương trình hợp tác chuyên ngành.v.v...  Với các tiêu chí và nội hàm như vậy, AEC là quan tâm và lợi ích của tất cả các nước thành viên Hiệp hội. AEC sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững của mỗi quốc gia thành viên thông qua các hoạt động liên kết và tự do hoá kinh tế trong nội bộ cũng như với bên ngoài khu vực, tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư nước ngoài đồng thời thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên.

Việt Nam không thụ động chờ đón cơ hội này mà đã và đang rất tích cực tham gia xây dựng AEC. Chúng ta đã tham gia ngay từ giai đoạn quyết sách cho đến giai đoạn xây dựng và triển khai các biện pháp thực hiện. Việt Nam đã và đang nghiêm túc thực hiện các cam kết trong AFTA, AFAS, AIA, AICO, và các lĩnh vực ưu tiên hội nhập để tạo nền tảng cơ bản cho việc hình thành AEC. Ngoài ra, chúng ta cũng tích cực tham gia các lĩnh vực hợp tác chuyên ngành trong ASEAN như tài chính, hải quan, viễn thông, giao thông vận tải, năng lượng, nông nghiệp v.v… Đặc biệt quan trọng là, chúng ta đã và đang quyết tâm tiếp tục thúc đẩy công cuộc đổi mới, cải cách kinh tế trong nước với hàng loạt chủ trương, biện pháp nhằm tăng tốc độ phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập của cả nền kinh tế quốc dân, của các lĩnh vực/ngành kinh tế, của các địa phương và doanh nghiệp. Thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, cải cách kinh tế sẽ góp phần rất quan trọng tạo thuận lợi để chúng ta tham gia tích cực và hiệu quả nhất vào tiến trình xây dựng AEC, đồng thời tận dụng tốt nhất những cơ hội tăng trưởng và phát triển mà AEC mang lại cho mỗi nước thành viên ASEAN.

Câu hỏi 3 : Xin Phó Thủ tướng cho biết một số hoạt động của Việt Nam trong dịp kỉ niệm 40 năm Ngày thành lập ASEAN ?

Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: Ngày 8/8/2007, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tròn 40 tuổi. Đây là một mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển mình của ASEAN theo hướng xây dựng Cộng đồng ASEAN dựa trên ba trụ cột: Cộng đồng An ninh (ASC), Cộng đồng Kinh tế (AEC) và Cộng đồng Văn hoá Xã hội (ASCC). Đây cũng là thời điểm để nhìn lại chặng đường phát triển từ sơ khai của Hiệp hội cho đến nay, trong đó có chặng đường 12 năm hội nhập khu vực của Việt Nam.

 Nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập, ASEAN đã nhất trí tiến hành các hoạt động kỷ niệm 40 năm thành lập ASEAN một cách trọng thể với chủ đề “ASEAN-Trái tim của một châu Á năng động’’ ở cấp khu vực và tại tất cả các quốc gia thành viên. Cũng như các nước thành viên khác, Việt Nam đang tích cực triển khai các hoạt động kỷ niệm trong suốt năm 2007 với đỉnh cao sẽ là Ngày thành lập ASEAN 8/8 và Hội nghị Cấp cao ASEAN tháng 11/2007. Một số hoạt động tiêu biểu là:

 - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng phát biểu trên truyền hình (tối ngày 7/8/2007);
- Biểu diễn nghệ thuật đặc biệt chào mừng ngày thành lập ASEAN (ngày 7/8/2007);
- Các hoạt động văn hóa – nghệ thuật ASEAN kéo dài trong suốt năm 2007 (tuần lễ phim, hội chợ hàng thủ công, mỹ nghệ và ẩm thực, triển lãm tem, các chương trình giao lưu văn hóa, nghệ thuật...);
- Các hoạt động thông tin – tuyên truyền rộng khắp cả nước về ASEAN (Chuyên mục Kỷ niệm 40 năm ASEAN trên đài truyền hình và sóng phát thanh, ra phụ trương, áp phích, tranh cổ động, hình ảnh về ASEAN...)
- Phát hành con Tem ASEAN; Thẻ điện thoại ASEAN.
- Thiết lập cửa nhập cảnh ASEAN tại cửa khẩu Nội bài và Tân Sân Nhất;
- Trưng bày Logo kỷ niệm 40 năm ASEAN tại các cửa khẩu quốc tế, treo băng rôn, biểu ngữ kỷ niệm 40 năm ASEAN trên đường phố, khu công cộng, công sở, trường đại học, trường học tại các thành phố lớn;
- Tổ chức các Hội thảo, Diễn đàn chuyên đề, thi tìm hiểu về ASEAN./.(Bộ Ngoại giao)