Ngoại giao Việt Nam khẳng định hội nhập trên tất cả các lĩnh vực

TG&VN: Xin Bộ trưởng cho biết những điểm mới của đối ngoại Việt Nam kể từ Đại hội Đảng lần thứ XI đến nay.

Bộ trưởng Phạm Bình Minh: Tiếp tục đường lối đối ngoại nhất quán của Đảng là độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế trên cơ sở lợi ích quốc gia, dân tộc; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, chính sách và hoạt động đối ngoại Việt Nam kể từ Đại hội XI đến nay có hai điểm mới: một là, trong triển khai đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chúng ta rất chú trọng đưa quan hệ với một số đối tác chủ chốt đi vào chiều sâu, thực chất trên tất cả các lĩnh vực; hai là, trước đây, tư tưởng chỉ đạo đối với hoạt động đối ngoại là tích cực hội nhập kinh tế quốc tế và mở rộng quan hệ hội nhập trên các lĩnh vực khác, tại Đại hội XI, Đảng ta đề ra tư tưởng chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, khẳng định hội nhập một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, chứ không chỉ hội nhập kinh tế quốc tế.

Trên cơ sở đường lối đối ngoại của Đại hội XI, kể từ năm 2011 đến nay, đặc biệt là trong năm 2013, chúng ta đã triển khai nâng cấp hoặc hình thành khuôn khổ hợp tác mới với các nước quan trọng trên thế giới. Nếu tính từ năm 2001 đến nay, chúng ta xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược với 14 nước, thì chỉ riêng trong năm 2013, chúng ta đã nâng cấp, xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược với 5 nước và xây dựng quan hệ Đối tác toàn diện với một số nước, trong đó có Hoa Kỳ. Như vậy, cho đến nay, chúng ta đã hình thành khuôn khổ quan hệ với cả 5 nước thành viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc: với Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp là quan hệ Đối tác chiến lược và với Hoa Kỳ là quan hệ Đối tác toàn diện. Số quốc gia trên thế giới có mối quan hệ như Việt Nam với 5 nước thường trực Hội đồng Bảo An còn rất ít. Ở châu Á, chúng ta đã xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược với Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ - là những quốc gia có vị trí, vai trò quan trọng trên thế giới. Tại Đông Nam Á, năm 2013, chúng ta đã nâng cấp quan hệ lên tầm Đối tác chiến lược với 3 nước: Indonesia, Singapore và Thái Lan. Trong khu vực Đông Nam Á, rất ít quốc gia xây dựng được quan hệ Đối tác chiến lược với nhau. Ví dụ như Indonesia, bạn chưa xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược với một quốc gia nào trong khu vực và Việt Nam là quốc gia đầu tiên Indonesia chọn để thiết lập quan hệ này.

TG&VN: Theo Bộ trưởng, tại sao năm nay Việt Nam và nhiều đối tác lại nâng cấp quan hệ?

Bộ trưởng Phạm Bình Minh: Nếu nhìn trong khu vực Đông Nam Á, có lẽ không có nước nào có nhiều đối tác chiến lược như Việt Nam hiện nay. Và có lẽ cũng không phải nước nào trên thế giới cũng nhìn vào các nước ở Đông Nam Á để xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược. Đó là sự lựa chọn đến với nhau của hai bên. Đó là đánh giá vai trò và vị thế của một quốc gia. Phải khẳng định, Việt Nam có vai trò, vị thế ở khu vực và trên thế giới. Để xác lập khuôn khổ quan hệ hợp tác với bất kỳ một quốc gia nào, không riêng Việt Nam mà có lẽ các nước đều phải nhìn vào vai trò, vị thế, địa chính trị, tiềm năng, đường lối đối ngoại... của quốc gia có ý định xây dựng quan hệ hợp tác. Có thể nói, Việt Nam hội tụ được những điểm mạnh nêu trên để tự tin xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược với các nước trong khu vực và trên thế giới. Chúng ta cần đánh giá thực chất những kết quả đạt được cũng như những mặt còn hạn chế, khó khăn, chỉ rõ nguyên nhân để có giải pháp đúng. Nhưng rõ ràng phải nhìn thấy điểm mạnh, tiềm năng phát triển của Việt Nam thì các nước mới quyết định thiết lập, nâng cấp quan hệ hợp tác. Việt Nam ổn định về chính trị, kinh tế còn nhiều tiềm năng. Có lẽ với những nền tảng như vậy nên việc tin tưởng Việt Nam sẽ sớm vượt qua thời kỳ khó khăn, sẽ phát triển và sẽ có vai trò, vị thế ngày càng cao trong khu vực cũng như trên thế giới là có cơ sở.

TG&VN: Ngoại giao Việt Nam góp phần như thế nào vào việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội chung, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Phạm Bình Minh: Ba trụ cột của ngoại giao Việt Nam là: ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa gắn kết chặt chẽ với nhau.

Thứ nhất, chúng ta xây dựng quan hệ hữu nghị tốt đẹp để sau đó mở rộng quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư với các nước. Tại mỗi hoạt động đối ngoại, cụ thể là trao đổi đoàn cấp cao với các nước trong các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao, chúng ta rất coi trọng nội dung hợp tác kinh tế bên cạnh việc thúc đẩy quan hệ về chính trị. Đó là việc thúc đẩy ký kết các hiệp định, thỏa thuận hợp tác, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động kinh tế, thương mại, đầu tư. Lãnh đạo cấp cao của ta trao đổi với bạn về từng lĩnh vực, giải quyết từng vướng mắc trong quan hệ hợp tác. Ví dụ trong các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc với phía Hoa Kỳ, Lãnh đạo cấp cao nước ta đã đề xuất phía Hoa Kỳ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam vào thị trường này; đề cập đến những vấn đề hết sức cụ thể như xử lý trái thanh long, con tôm của ta xuất khẩu sang Hoa Kỳ thế nào...

Thứ hai, nhiệm vụ của ngoại giao kinh tế là phải triển khai các hoạt động ngoại giao để tìm kiếm, khám phá các thị trường mới, giới thiệu, thông tin cho các bộ, ngành hay các ngành nghề trong nước, từ đó xúc tiến việc mở rộng thị trường xuất khẩu, ký kết các hợp đồng hợp tác, đầu tư. Năm 2012, Bộ Ngoại giao đã chủ trì tổ chức hội nghị hợp tác giữa Việt Nam với các nước Mỹ Latin và ngày 4-5/11 vừa qua đã tổ chức thành công Diễn đàn hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với các đối tác Trung Đông-Bắc Phi tại Hà Nội với sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp là các ví dụ sinh động về việc ngoại giao phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế.

Thứ ba là quảng bá hình ảnh, tiềm năng, lợi thế của Việt Nam với khu vực và thế giới. Hiện nay, chúng ta có cơ quan đại diện ngoại giao ở gần 100 nước trên thế giới. Các cơ quan này làm tốt vai trò quảng bá hình ảnh Việt Nam, đồng thời tham mưu, dự báo, thông tin, là cầu nối cho trong nước với các thị trường nước ngoài. Đó là đóng góp rất cụ thể của ngoại giao Việt Nam cho đất nước.

Xin cám ơn Bộ trưởng./.