Hội nghị Kinh tế đối ngoại 2016 là Hội nghị thứ tư Tạp chí danh tiếng của Vương quốc Anh - The Economist phối hợp với các đơn vị của Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức.
Theo nhận định của The Economist, năm 2016 có ý nghĩa quan trọng với Việt Nam khi đội ngũ lãnh đạo quốc gia mới bắt tay điều hành đất nước, thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2016 – 2020, hội nhập quốc tế mạnh mẽ hơn bao giờ và Việt Nam tiếp tục có vai trò quan trọng trong cấu trúc hợp tác khu vực.
Các chuyên gia The Economist nhận định rằng, Việt Nam có triển vọng tích cực dù sức tăng trưởng tại các thị trường mới nổi đang chững lại. Cơ quan nghiên cứu của The Economist (EIU) dự đoán, tăng trưởng GDP thực của Việt Nam năm 2016 sẽ vào khoảng 6% và có thể sẽ còn tăng cao hơn trong năm 2017. Việt Nam đang tiến gần dòng chảy kinh tế toàn cầu, nhưng vị trí địa lý cũng cho thấy Việt Nam gắn chặt với chuỗi cung ứng khu vực. Việt Nam còn được hưởng lợi từ các thỏa thuận thương mại, điển hình là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ngoài ra, các cải cách kinh tế trong nước cũng đã thúc đẩy kinh tế và thu hút các nhà đầu tư.
Với dân số trẻ có trình độ học vấn tốt, Việt Nam đã sẵn sàng để trở thành một trung tâm sáng tạo mới ở Đông Á. Liệu các chính sách có được hoạch định đúng đắn để biến điều này thành hiện thực?
Trả lời câu hỏi này của đại diện The Economist đặt ra tại phiên Khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh khẳng định, chính sách phát triển đúng đắn đã giúp Việt Nam có tốc độ tăng trưởng tốt trong giai đoạn vừa qua. Việt Nam đã chuyển đổi thành công cơ cấu kinh tế từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường, tận dụng được các tiềm năng kinh tế của Việt Nam như nguồn nhân lực, nông nghiệp. Đặc biệt, yếu tố thứ 3 là chính sách hội nhập quốc tế đúng đắn, đã tạo cho Việt nam tiếp cận tốt với thế giới, thúc đẩy được tiềm năng trong nước, tận dụng tốt các cơ hội từ bên ngoài.
Phó Thủ tướng bày tỏ sự tin tưởng chắc chắn vào mô hình tăng trưởng mới, với chất lượng tăng trưởng được đặt lên hàng đầu. Việt Nam đã và đang thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, duy trì mức tăng trưởng hợp lý. Dự kiến, trong khoảng 5 năm tới mức tăng trưởng của nền kinh tế sẽ đạt từ 6,5 - 6,7%.
"Trước đây, kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nguồn nhân lực và nguồn vốn, chính vì vậy chúng tôi đã đặt ra vấn đề thay đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển, phát huy tốt các nhân tố thúc đẩy tăng trưởng, sử dụng hiệu quả yếu tố tri thức." Phó Thủ tướng nói. Theo Thủ tướng, đổi mới mô hình tăng trưởng là nâng cao chất lượng, ứng dụng tốt các thành tựu khoa học công nghệ, tăng năng suất của nền kinh tế nhưng quyết không vì phát triển nhanh mà gây ảnh hưởng đến môi trường và quá trình tăng trưởng lâu dài của đất nước.
Nhìn thẳng vào một trong các thách thức lớn đối với kinh tế Việt Nam là giải quyết tốt bài toán nâng cao năng suất lao động. Thủ tướng phân tích, “để tăng năng suất lao động chắc chắn sẽ phải tự động hóa, nhưng ngược lại tự động hóa đi đôi với nguy cơ mất việc làm. Việt Nam là nền kinh tế đang phát triển việc đối phó với thách thức đó sẽ ngày càng gay gắt.”
Hiện nay, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng lần thứ tư, Việt Nam chấp nhận sẽ phải đối mặt với áp lực giải quyết công ăn việc làm, thậm chí như nghiên cứu của tổ chức Lao động Thế giới (ILO), với nền kinh tế Việt Nam hiện nay, có thể tới 86% việc làm có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, để nâng cao chất lượng phát triển kinh tế, Việt Nam chắc chắn sẽ phải thúc đẩy được việc áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, chuyển dịch cơ cấu lao động, trong đó, giải pháp quan trọng là đổi mới giáo dục một cách toàn diện, tăng cường đào tạo lao động có tay nghề và trình độ cao.
Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh cũng khẳng định người Việt Nam phải được bình đẳng như công dân tất cả các quốc gia trên thế giới.
"Việt Nam đã miễn thị thực đơn phương với 11 nước, mới đây nhất là với 5 nước thuộc châu Âu. Nhưng đồng thời, chúng tôi phải quan tâm tới quyền lợi của người Việt Nam. Hiện, người Việt Nam đi sang các nước này đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc xin visa".
"Chúng tôi mong muốn không chỉ là đơn phương, chúng tôi tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài vào Việt Nam, nhưng đồng thời người Việt Nam cũng phải được hưởng quyền lợi như vậy khi sang các nước khác. Đó mới là quyền đối xử công bằng và bình đẳng", Phó Thủ tướng nói.
Đó cũng là câu trả lời thẳng thắn của Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh trước câu hỏi của đại biểu quốc tế về việc, để tạo điều kiện phát triển kinh tế, trong đó có ngành du lịch, Việt Nam có tiếp tục mở rộng hơn điều kiện miễn visa dành cho du khách và doanh nhân nước ngoài trong thời gian tới.
Với 8 phiên nghị sự về định vị Việt Nam trong kinh tế toàn cầu, các phiên chiến lược về tiêu dùng, tương lai ngành chế tạo, sản xuất gạo của Việt Nam, công nghệ cho phát triển, phát triển công nghiệp Việt Nam, đầu tư tại Việt Nam và định vị Việt Nam trên bản đồ địa chính trị thế giới, Hội nghị muốn truyền tải thông điệp quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế về đổi mới toàn diện, cải cách mạnh mẽ kinh tế Việt Nam trong 5 năm tới.
